Hoe weet je of je matras te hard of te zacht is?

Je matras is mogelijk te hard of te zacht als je lichaam niet ontspannen ligt, je drukpunten ervaart, vaker wakker wordt of het gevoel hebt dat je niet goed wordt ondersteund. Om te begrijpen waar deze signalen vandaan kunnen komen, is het goed om eerst te kijken naar wat een matras voor je lichaam moet doen.

Een goed matras verdeelt je gewicht zo gelijkmatig mogelijk en ondersteunt je lichaam waar dat nodig is. Bij Eastborn wordt hiervoor onder andere gewerkt met pocketveren en comfortzones. De pocketveren kunnen onafhankelijk van elkaar bewegen, waardoor het matras zich beter kan aanpassen aan de contouren van je lichaam en de druk gelijkmatiger kan verdelen. 

Is een matras te hard, dan kan het zijn dat je lichaam te veel “bovenop” het matras blijft liggen. Je schouders en heupen krijgen dan minder ruimte om iets weg te zakken. Is een matras te zacht, dan kan je lichaam juist te diep wegzakken, waardoor je minder stabiel ligt Caggiari et al., 2021). Vooral bij je heupen, onderrug en schouders merk je dat vaak als eerste.

Belangrijk: dit verschilt per persoon. Je gewicht, lengte, lichaamsbouw, slaaphouding en een eventuele matrasdrager bepalen sterk hoe stevig een matras voor jou aanvoelt.

Een matras kan te hard zijn als je vooral druk voelt bij je schouders, heupen, ribben of bekken en moeilijk een ontspannen houding vindt.

Een te hard matras geeft weinig mee. Daardoor kunnen uitstekende lichaamsdelen, zoals schouders en heupen, minder goed in het matras zakken. Vooral zijslapers merken dit vaak, omdat er in zijligging meer druk op schouder en heup komt te staan. Je kunt een te hard matras herkennen aan signalen zoals:

• Je draait veel omdat je geen prettige houding vindt.

• Je voelt druk bij je schouder of heup.

• Je arm of schouder voelt sneller ongemakkelijk aan.

• Je ligt meer “op” het matras dan “in” het matras.

• Je hebt het gevoel dat je lichaam niet volledig ontspant.

Wetenschappelijk onderzoek naar matrassen laat zien dat een te stevig matras ervoor kan zorgen dat schouders minder goed kunnen wegzakken. Bij een te zacht matras kunnen heupen en schouders juist te diep wegzakken, wat de uitlijning van het lichaam kan verstoren (Caggiari et al., 2021).

Een matras kan te zacht zijn als je lichaam te diep wegzakt en je minder stabiel ligt.

Bij een te zacht matras voelt het vaak alsof je in een kuil ligt. Je heupen of bekken zakken dieper weg dan de rest van je lichaam. Daardoor kan je lichaam minder goed in balans liggen. Dat hoeft niet direct tot klachten te leiden, maar het kan wel zorgen voor een minder comfortabel en minder stabiel liggevoel. Je kunt een te zacht matras herkennen aan signalen zoals:

• Je hebt moeite met draaien of omdraaien.

• Je zakt vooral bij je heupen diep weg.

• Je voelt weinig tegendruk of steun.

• Je ligt niet vlak of stabiel.

• Je matras voelt vermoeid, slap of ingezakt aan.

Bij Eastborn wordt ook benoemd dat lichaamsgewicht een belangrijke rol speelt bij de keuze voor stevigheid. Een lichter persoon heeft vaak minder tegendruk nodig, terwijl een zwaarder persoon op een te zacht matras sneller kan doorzakken. Eastborn biedt daarom hardheden zoals soepel, stevig en bij sommige matrassen extra stevig.

Nee, niet automatisch. Het beste matras is niet simpelweg hard of zacht, maar passend bij jouw lichaam.

Er wordt vaak gedacht dat een hard matras beter is, vooral bij rugklachten. Dat is een beetje te kort door de bocht. Een matras moet voldoende ondersteuning bieden, maar ook genoeg comfort geven om je lichaam te laten ontspannen. Te hard kan oncomfortabel zijn, te zacht kan instabiel aanvoelen.

Een wetenschappelijke overzichtsstudie uit 2021 concludeert dat medium stevige matrassen in meerdere onderzoeken gunstig naar voren kwamen voor comfort, slaapkwaliteit en uitlijning van de wervelkolom (Caggiari et al., 2021). Tegelijk waarschuwen de onderzoekers dat therapeutische claims rondom matrassen niet zomaar hard gemaakt kunnen worden en dat er geen universele oplossing is die voor iedereen werkt.

Praktisch gezegd: voor veel mensen zit de beste keuze ergens in het midden. Niet plankhard. Niet wegzakkend zacht. Wel ondersteunend met voldoende comfort.

Stevigheid is hoe hard of zacht een matras aanvoelt. Ondersteuning gaat over hoe goed je lichaam gedragen wordt.

Dit verschil is belangrijk. Een matras kan stevig aanvoelen, maar toch niet goed ondersteunen. Andersom kan een matras comfortabel en wat zachter aanvoelen, maar door de juiste opbouw alsnog veel steun bieden.

Bij Eastborn zit die ondersteuning onder andere in de kern van het matras. Eastborn benoemt dat veel matrassen zijn opgebouwd met pocketveren en comfortzones. Die zones zijn bedoeld om verschillende lichaamsdelen, zoals schouders, heupen en taille, op een gerichte manier te ondersteunen. 

De comfortlaag bepaalt vervolgens mede hoe het matras aanvoelt. Denk aan comfortschuim, latex of Graph’In. Bij Eastborn wordt bijvoorbeeld latex omschreven als soepel, zacht en rekbaar, met hoge puntelasticiteit. Graph’In wordt juist ingezet bij matrassen met een frisser, warmte afvoerend karakter.

Je slaaphouding bepaalt voor een groot deel hoeveel ruimte en ondersteuning je lichaam nodig heeft.

Slaap je vooral op je zij? Dan hebben je schouders en heupen meer ruimte nodig om iets in het matras te zakken. Het matras mag dan niet te hard zijn, omdat je anders sneller druk kunt ervaren.

Slaap je vooral op je rug? Dan is gelijkmatige ondersteuning belangrijk. Je wilt niet dat je bekken te diep wegzakt, maar ook niet dat je rug geforceerd recht wordt gedrukt.

Slaap je vooral op je buik? Dan is een iets steviger liggevoel vaak prettiger, omdat je heupen minder ver mogen wegzakken. Buikslapen kan de onderrug sneller belasten wanneer het matras te veel meegeeft. Formuleer dit wel voorzichtig, want dit verschilt per persoon.

Eastborn geeft aan dat de juiste keuze persoonlijk is en samenhangt met materiaal, hardheid, lichaamsbouw en slaaphouding. De matrassen van Eastborn hebben daarbij pocketvering en comfortzones, waaronder een soepele schouderzone, om verschillende lichaamsdelen stabiel te ondersteunen.

Test je matras in je normale slaaphouding en let vooral op ontspanning, drukpunten en stabiliteit.

Ga niet alleen even zitten of kort liggen. Dat zegt te weinig. Ga liggen zoals je thuis ook ligt. Ontspan je schouders. Laat je heupen zakken. Draai een keer om. Voel of je lichaam makkelijk een natuurlijke houding vindt.

Eastborn adviseert om echt de tijd te nemen voor proefliggen. Ga in je favoriete houding liggen, probeer te ontspannen en blijf even een aantal minuten liggen. Juist dan voel je beter of het matras bij je past.

Caggiari et al. (2021). What type of mattress should be chosen to avoid back pain and improve sleep quality? Journal of Orthopaedics and Traumatology.

Radwan et al. (2015). Effect of different mattress designs on promoting sleep quality, pain reduction, and spinal alignment. Sleep Health.

Voor de productinformatie is gebruikgemaakt van de productkennis en materiaalkennis van Eastborn, vanuit de ontwikkeling en productie van matrassen in Vroomshoop.